سعید بداغی ابهری (۱۳۱۸–۱۴۰۲)، فراتر از یک دبیر بازنشسته ادبیات، «حافظه‌ی شفاهی و مکتوب» شهر ابهر بود. او کهشش دهه از عمر خود را وقفِ پاسداشت زبان، ادبیات و فرهنگ بومی منطقه کرد، توانست پیوندی عمیق میان نسل‌های مختلف ابهر برقرارکند.

دوران زندگی و تربیت فرهنگی

استاد بداغی متولد سال ۱۳۱۸ در شهر ابهر است. او که بالیده‌ی دامنه‌ی طبیعت سرسبز ابهررود بود، ادبیات را نه صرفاً به عنوان یکدرس، بلکه به عنوان یک «سبک زندگی» آموخت و آموزش داد. سال‌های خدمت او در آموزش و پرورش، دهه‌ها تربیت شاگردانی را رقم زدکه امروز خود از فرهیختگان منطقه هستند. کلاس‌های درس او تنها محدود به دستور زبان و عروض نبود؛ او با لحنی پدرانه، جان‌مایه‌یفرهنگ ایرانی و بومی را در گوش شاگردانش زمزمه می‌کرد.

میراث ادبی و قلمی

تألیف پنج اثر ارزشمند، گواهی بر همت بلند او در مستندسازی هویت ابهر است. کتاب‌های او تنها مجموعه شعر نیستند، بلکه مجموعه‌ایاز مردم‌شناسی، تاریخ شفاهی و جامعه‌شناسیِ خُردِ منطقه ابهر محسوب می‌شوند:

سنگ سرنوشت:

شاید شناخته‌شده‌ترین اثر او که ترکیبی از داستان‌های کوتاه، مستندنگاری‌های اجتماعی و اشعار فارسی و ترکی با گویش محلیابهری است. این کتاب، بازتابی از دردهای مشترک، شادی‌ها و تغییرات اجتماعی شهر ابهر در گذر دهه‌هاست.

سایر آثار:

کتاب‌هایی نظیر یادماندگار، کهن‌یادگار، پرواز بی‌بازگشت و در سوگ نارون، نشان‌دهنده دغدغه‌ی او برای ثبتِ «آن‌چه در حال فراموشیاست» بود. او در این آثار، طبیعتِ رو به تغییر ابهر و نمادهای فرهنگی شهرش را ستایش می‌کرد.

ویژگی‌های هنری و سبک شخصی

استاد بداغی تنها یک نویسنده نبود؛ او در خوشنویسی نیز دستی توانا داشت. پیوند میان هنرِ خوشنویسی و کلامِ شاعرانه در آثارش، بهنوشته‌های او وزن و اصالتی ویژه می‌بخشید.

مهم‌ترین ویژگی سبک کاری او، «بومی‌گرایی آگاهانه» بود. او برخلاف بسیاری که تنها به زبان رسمی تکیه دارند، با استفاده از گویششیرین ابهری در آثار ترکی خود، به هویتِ زبانی مردمِ منطقه ادای احترام می‌کرد. او معتقد بود فرهنگ، در دلِ همین زبانِ محلی وخاطراتِ خانوادگی زنده می‌ماند.

آیینِ قدردانی و پایانِ سفر

در شهریور ۱۴۰۰، در مراسمی که برای رونمایی از آخرین آثارش برگزار شد، نشان درجه دو هنری به پاس شش دهه فعالیتِ بی‌وقفه بهاو اهدا شد؛ نشانی که نمادِ قدردانیِ رسمی از عمری تلاشِ خودجوش فرهنگی بود.

سرانجام در تیرماه ۱۴۰۲، پس از دوره‌ای بیماری، صدایِ این آموزگارِ فرهنگ و قلم برای همیشه خاموش شد، اما «یادماندگار»های اودر کتابخانه‌های ابهر و در ذهنِ شاگردانش همچنان باقی است.